Reklam
Bugun...
ENFAL OPERASYONLARI VE HALEPÇE KATLİAMINI LANETLİYORUZ


KEMAL SÜPHANDAĞ
 
 

Halepçe Katliamı, 187.000 kişinin öldürüldüğü Enfal operasyonlarının devamıydı. Rastlantı değil planlıydı. Yıllardan beri yapılmak istenen Kürtleri yok etme projesinin en ağır parçasıydı. Katliam, İran-Irak Savaşı esnasında Saddam Hüseyin’in 1986-1988’de Irak’ın kuzeyinde Kürtlere karşı düzenlediği Enfal Harekâtı’nın en ağır parçasıydı. Bombardıman 16 Mart’ta başlayıp 1 Nisan’a kadar sürdü. En ağır bombalamalar ise 16-17-18 Mart’ta oldu. Üzerinden seneler geçmesine rağmen, zehir yüklü bulutlar dağılmadı semalardan. Yaraları kabuk bağlamadı Halepçe’nin. Sızlayan bir yara oldu Halepçe. Şehir halkının üzerine kimyasal silahlarla ateş açıldı. Genç, çocuk, kadın, yaşlı ayrımı yapılmadan binlerce insan katledildi.
Halepçe Irak’ın bittiği, İran’ın başladığı dağların eteklerine kurulmuş şirin bir Kürt kasabası. Katliamdan birkaç gün önce civar köyler uçaklarla bombalanarak herkesin Halepçe’ye sığınması sağlanır. Sonra 16 mart sabah saat 11 den itibaren uçaklar ses bombalarıyla bombalarlar Halepçe’yi amaç camların kırılması, camlar kırılsın ki zehirli gazlar her yeri etkileyebilsin. 2009 da YNK nin tertiplediği Süleymaniye gelawej kültür festivaline davetliydim. Halepçe’yi ziyaret ettim olayı yaşayanlarla sohbetlerimiz oldu. Anlatılanları dile getirebilmek imkânsız. İnanılmaz bir vahşet.
Takvim yaprakları 16 Mart 1988’i gösterdiğinde katliam, Halepçe’de savaş uçaklarının o korkunç, ürkütücü sesleriyle başlamıştı. Bombalar ve zehir yüklü gazlar, tarihin en büyük katliamlarından birini gerçekleştirmek üzere kentin kalbini parçalıyordu. Bir anda her yer cesetlerle dolmuş, kentin sokaklarında yüksek zehirli gazlar insanları bir bir yere seriyordu.
Sabah saatlerinde keşif uçakları kasaba üzerinde uçuşlar yaptılar. Uçaklar, halkın yoğun olduğu yerlerin, sığınakların ve olası kaçış güzergahlarının tespiti için yapılıyordu. Saat on bir civarı bombalar, toplar, füzeler yağdı Halepçe’nin üzerine. Öğlen öncesi on bir gibi çok yoğun direk kasaba merkezdeki ev ve iş yerlerini, pazar yerlerini hedef alan bir bombalama başladı. O günkü sesler, diğerlerinden farklıydı. Ağlamalar, koşuşturmalar, siren sesleri, sığınağa kaçmalar Halepçe halkının hayatının bir parçası olmuştu.
Manzara ürperticiydi. Korku hâkimdi. Kadın ve çocuklar ağlıyordu. Herkes telaş içinde sağa sola koşuşturuyor, şehir dışına kaçmaya çalışıyordu. İnsanlar patır patır yere düşüyor, kıvranıyor, çırpınıyor, kısa bir süre sonra da ölüyordu. Sokaklar, meydanlar, caddeler, evlerin önü, dağlara uzanan yollar, su birikintileri her yer ölmüş insan cesetleriyle dolup taşmıştı. Özellikle çocuk ve kadınların cansız bedenleri yerde yatıyordu. İnsanlar aç, susuz, yaralı, çoğu yalınayak ölülerin yüzüne bakarak, en az birini kurtarayım umuduyla çocuğunun elinden tutmuş, bir an önce kasabayı terk etme derdindeydiler. Bombardıman aralıklarla akşam sekize kadar sürdü hava kötüydü. Canını kurtarıp bir an önce kasabayı terk etmek isteyenler buldukları araçlara biniyor. Aracı olmayanlar ise kötü havaya rağmen, yağmura, rüzgara rağmen günlerce aç, susuz kilometrelerce yolu yürümeye devam ettiler. Bombardımandan şans eseri sağ kurtulanlar da nasibini almıştı. Hardal gazını her solduklarında, çok gitmeden oldukları yere yığılıyorlardı. Çoğu yolda ölüyordu. Bazıları mağaralara kaçtı. Daha nereye gideceklerine karar veremeden mağaralar da bombalanıp öldürülüyorlardı.
Netice itibariyle, 1988-89 sürecinde Irak Kürdistan’ın da 187 binden fazla sivil Kürt kimyasal silahlar, işkence, toplu katliam, baraj kapaklarını açarak boğma, kamp ve çöllerde aç ve susuz bırakarak yok etme gibi yöntemlerle öldürüldü. Operasyona Kuranda ki Enfal süresinin adı verilmişti. Operasyonda 4.000 den fazla köy, yüzlerce cami ve kilise yerle bir edildi. Enfali tek bir Müslüman, Hıristiyan, Musevi, Şintoist, Budist yada demokratik, sosyalist, şeriatçı ülke kınamadı. Aileleri ve sevdikleri toplama kamplarında katledilen yaşları 14-20 arasında değişen yüzlerce kadın, körfez ülkeleri, Ürdün ve mısırdaki şeyhler ve zenginler ile genel evlere satıldı. 14 Nisan Enfal kurbanlarını anma günüdür. (ESKİ YAZILARIMDAN DERLEME)



Bu yazı 1149 defa okunmuştur.

YORUMLAR

Henüz Yorum Eklenmemiştir.Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.

YORUM YAZ



8 + 4 =

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
SON YORUMLANANLAR HABERLER
ÇOK OKUNAN HABERLER
VİDEO GALERİ
FOTO GALERİ
GÜNDEM'DEN BAŞLIKLAR
YUKARI